Przepięknie ilustrowane dzieło sprzed ponad stu lat

Popularyzatorsko i lirycznie

Bohdan Dyakowski był wybitnym biologiem i popularyzatorem wiedzy ze świata przyrodniczego. W 1903 roku wydał publikację “Z naszej przyrody“, która była kilkukrotnie wznawiana. Obecnie uzyskała poprawioną, ale też nową szatę graficzną (w tym aż 24 litografie) i stanowi edytorskie dzieło sztuki, które czyta się z zaciekawieniem i przyjemnością. Dyakowski, będący współzałożycielem Ligi Ochrony Przyrody, w bardzo ciekawy, a często też liryczny sposób, odnosi się do przyrody jako najpiękniejszego ze zjawisk, o którym wiedza przyda się nie tylko w pracach naukowych. Zapoznanie się z prezentowanymi przez niego roślinami, głównie obserwowanymi na terenach Kijowszczyzny oraz obecnej południowo-wschodniej części Polski, da nam do zrozumienia, że konieczność wprowadzenia gatunków chronionych było bolączką biologów już sto lat temu.

Autor wskazuje, że zapoznanie się z uwarunkowaniami i występowaniem konkretnych gatunków w krajowej przyrodzie stanowi materiał badawczy, który może pomóc nam w dostrzeganiu innych zjawisk, w tym obserwacji geologicznych, klimatycznych oraz nawet zjawisk pogodowych. Umiejętne obserwowanie pozwoli nam znaleźć między wszystkim ciąg przyczynowo-skutkowy, a dzięki temu mądrzej spojrzeć na otaczający nas świat. Autor wysnuwa tezę, że prawdziwy, wyuczony biolog, winien swoją pracę badawczą rozpocząć od przyrody lokalnej i stopniowo poszerzać swoją wiedzę o kolejne elementy, wskazując na podobieństwa i różnice między materiałem bazowym a nowymi zagadnieniami.

Jak zafascynować ludzi florą i fauną

Warstwa edytorska książki z pewnością przychodzi tu z pomocą, mamy tu przepiękne ryciny, litografie, a nawet malunki akwarelowe i szkice. Większość z nich stanowi cyfrowo poprawione oryginały, w niewielu miejscach ilustracje są dodane (chociażby w formie bordiury strony czy ornamentyki inicjału na początku rozdziału). Badacz, by zobiektywizować swoją wypowiedź, powołuje się na wypowiedzi naukowe, ale też częstokroć sięga do polskiej liryki, która stanowi doskonały przykład fascynacji tematem już od wielu stuleci. Między opisami znajdziemy więc fragmenty dzieł Mickiewicza, Rydla, Lenartowicza i Pola, ale także tych, którzy już dawno zostali zapomniani w dziejach rodzimej liryki. Chociażby z tej przyczyny należałoby publikację przeczytać i przypomnieć sobie te ważne strofy.

Bardzo ważnym elementem w pracy Dyakowskiego jest obserwacja, nie jednak naukowa w zamkniętym laboratorium i sterylnych warunkach, bo ta gardzi i uznaje za niemiarodajną. Istotna jest ta codzienna, otaczająca człowieka, żywa, w tym kontekście jedyna prawdziwa.

Book obraz autorstwa freepik – www.freepik.com

Tagged , , , ,